متن زیر جلسه هشتم از سری دوم سلسله جلسات آموزش کلیات اعتقادات و معارف اسلامی در مرکز تربیت مدرس حوزه علمیه است که به تاریخ 23 اسفندماه 88 برگزار شده است. جناب آیت الله میرباقری؛ رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم در این جلسه در ادامه مباحث معارفی و بنیادین اندیشه اسلامی در باب فلسفه تاریخ و نگاه و تحلیل جریان سیر بشریت بحث کرده اند و فرمودند: دانش فلسفه تاريخ بستر تحلیل تاريخ حيات اجتماعي انسان است؛ براساس معارف الهی، آغاز زندگي انسان در اين جهان و نیز زندگي اجتماعي او از هبوط آدم علیه السلام شكل گرفته و با آمدن انبيای الهي علیهم السلام مرحله جديدي از حيات اجتماعي بشر آغاز شده است؛ كمال حيات اجتماعي بشر بر محور بعثت انبيا علیهم السلام شکل گرفته و این حیات تا نزول دين خاتم و سپس در عصر ظهور و رجعت ادامه می یابد که مرحله بعدي آن نیز عالم قيامت و عوالم بعدي است. تاريخ اجتماعي در وهله نخست بر محور ربوبيت خداي متعال و در سطح بعد برمحور اراده نبي اكرم و اهل بيت ايشان صلوات الله علیهم اجمعین و اراده انبيا و اوليا علیهم السلام شکل می گیرد؛ البته اراده های انسانی نیز در سطح نازل تر در شکل گیری تاریخ اجتماعی بشر مؤثر هستند؛ اراده های انسانی مبنای شکل گیری دو نوع جامعه می شوند که یکی بر محور پرستش خدای متعال است و دیگری بر محور استکبار علی الله. این دو نوع جامعه در طول تاریخ به تکامل رسیده و دو تمدن در مقابل یکدیگر ایجاد می کنند؛ تا آنجا که تمدن کفر و استکبار به مرحله انتلای از جور می رسد و پس از آن مرحله غلبه حق و عصر ظهور فرا می رسد. البته عصر ظهور یک تحول فراتمدنی است که در آن حقیقت ولایت معصوم علیه السلام آشکار شده و عالم وارد نشئه متفاوتی می شود. ایشان در ادامه بحث به جریان هبوط آدم علیه اسلام به عنوان آغاز تاریخ اجتماعی بشر اشاره کردند. این هبوط از یک سو همراه با آمدن ابلیس به ارض و نیز نزول هدایتی الهی بود که همان ولایت معصومین علهیم السلام می باشد. ماجرای وسوسه آدم علیه السلام نیز امتحان به مقامات اهل بیت علیهم السلام بوده و از سوی دیگر توبه ایشان نیز با تلقی و اعتراف به مقامات ایشان محقق شده است. بدین ترتیب استاد بر مبنای فلسفه تاریخ خود به اختصار جریان تکامل تاریخ را تحلیل نمودند و به این نکته اشاره کردند که تحلیل وقایع تاریخی با تکیه بر انواع فلسفه تاریخ با یکدیگر متفاوت خواهند بود.