یکی از موارد معروفی که در این زمینه در قرآن هست، آیات سوره مبارکه انعام است. آیه اول این است: «

أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي‏ بِهِ‏ فِي‏ النَّاسِ‏ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها



»(انعام/122) می فرماید آیا انسانی که مرده بود و ما او را زنده کردیم و به او حیات دادیم، برای او نوری قرار دادیم که با آن نور در بین مردم مشی می کند، مثل کسی است که مَثَل او در ظلمات است و از آن ظلمات خارج نشده؟ «

كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُون



» اگر کسی این حقیقت را فهمید، برایش روشن می شود که عملش برایش تزیین شده و الا همه عملش سیر در ظلمت است، نه سیر در نور. موت است و نه حیات.

پس این جا از دو دسته انسان، سخن به میان آمده است. یک دسته آن هایی که مرده بودند و به حیات رسیدند و خدا برای آنها نور قرار داد. یک دسته دیگر، مثلشان در ظلمات است و در ظلمات باقی بوده، از آن خارج نشدند. چرا «مَثَلُهُ» گفته شد؟ ممکن است مقصود این باشد که اگر بخواهیم مثال بزنیم، او مانند کسی است که در ظلمات است. ولی شاید مطلب از این دقیق تر باشد؛ هر انسانی یک مثل دارد، این انسان مَثَلش در عالم ظلمات است و از عالم ظلمات بیرون نیامده. دو دسته انسان وجود دارد که یک عده مرده بودند و به حیات و به نور رسیدند و یک دسته آنهایی که به حیات نرسیده، در ظلمات باقی ماندند.

این دو دسته چه کسانی هستند؟ و مقصود از این حیات و نور چیست؟ بعضی از مفسرین گفتند مقصود، مومن و کافرند. درست است. مقصود، مومن و کافرند. اما این حیات و نور چیست؟ گفتند ایمان به حیات و نور تشبیه شده، و کفر به ظلمت و موت! ولی واقعا این­ طور نیست. بحثِ تشبیه نیست. بحث حقیقتِ حیات و نور است که یک عده ای واقعا به یک حیات و نوری می رسند که عده ای نمی رسند. باید اولا توضیح بدهیم که این جا «مرده بودن» یعنی چه؟ به حیات رسیدن یعنی چه؟ و نور یعنی چه؟ تا بعد ببینیم چطور می شود که عده ای به این حیات و نور می رسند.