گاهی افراد نه از سر خوف یا طمع بلکه به خاطر لذتی که از عبادت می برند، عبادت می کنند. اگر انسان از حالات خود لذت ببرد، این لذت عُجب می آورد و انسان را متوقف می کند. انسان از حال خودش نباید لذت ببرد. امام اگر از رضای خدای متعال و از این که خدای متعال می پسندد لذت می برد و بهجت دارد اشکالی ندارد. اگر انسان بخواهد از حال خودش عبور بکند، باید دنبال مقام رضوان باشد. یعنی رضای او را بخواهد و اگر لذتی می برد، لذت از رضوان او باشد. بد نیست! این هم عبادت است حتما هم این عبادت صحیح است. یعنی کسی که نماز می خواند و از نماز خواندنش لذت می برد و از نماز سیر نمی شود، نمازش درست است. هیچ فقیهی نمی گوید این نماز باطل است. از نظر فقهی حتما درست است. کسی که از جهنم می ترسد نماز می خواند، این حتما نماز خوبي است. مقام خیلی بالایی است که آدم از جهنم بترسد. مگر ترس از جهنم در دل هر کسی پیدا می شود؟! بعضی ها این مقامات را تحقیر می کنند بدون این که درکش کرده باشند. خوف از جهنم خیلی مقام بالایی است، رغبت در بهشت خیلی مقام بالایی است. ما هنوز رغباتمان اسیر دنیا است.

عالمی فرموده بودند که بعد از مرگم همه نمازهای من را قضا کنید. چون من از اینها لذت می بردم و من می ترسم این نماز با اخلاص منافات داشته باشد. از نظر فقهی آن نماز درست است. ایشان دنبال یک مرتبه کاملتری بود و باید به ایشان گفت آن کسی هم که عوض شما می خواند، به همین اندازه هم نمی خواند. آن کسی که عوض شما نماز می خواند، اجیر می شود و برای پول نماز می خواند، فقها هم فتوا دادند درست است. گفتند آن داعی بر داعی است. پول می گیرد اجیر می شود. وقتی اجیر شد بر او واجب است که نماز را به قصد قربت بخواند.

عبور از این مرتبه که انسان به حالات خودش معجَب نشود و اسیر حالات خودش هم نگردد ممکن است. و الا در این حال می ماند و بالاتر از آن دیگر گیرش نمی آید. باید از این وضعیت عبور کند آن وقت مقامات بالاتر پیدا می شود. در آن مقامات بالاتر هم، او را بخواهد نه این که باز او را برای لذت خودش بخواهد. البته همه لذت در خواستن او است. یعنی بالاترین لذت مال کسانی است که جز او را نمی خواهند. آنها به لذت رضوان می رسند. ولی معنایش این نیست که او را می خواهد برای این که لذت ببرد. نه، از لذت رها شده، او را می خواهد. و البته لذت یعنی همین. هیچ لذتی بالاتر از خواستن او نیست. می شود از اینها آزاد شد.