اعوذ بالله من الشيطان الرجيم. بسم الله الرحمن الرحيم. الحمد لله رب العالمين و صلّي الله علي سيدنا و نبينا محمد و آله الطاهرين و اللعنة علي اعدائهم اجمعين. در بحث هایی كه تا اين جا تقديم كرديم اجمالاً نسبت بين توحيد و ولايت و شريعت، توضيح داده شد. بیان شد که حقيقت توحيد و جريان الوهيت الهي در همه عالم جاري است «

وَ هُوَ الَّذي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ



»(زخرف/84) خلفاي الهي ـ کسانی كه اسماء حسناي الهي هستند ـ طريق جريان توحيد و الوهيت در همه عالم هستند و ولايت آنها طريق جريان ولايت خداي متعال بر مومنين است و ولايت آنها ولايت نور است. يعني آنها سرپرست عالم انواراند و هدايت به سمت درجات نورانيت و درجات قرب و توحيد، با ولايت آنها واقع مي شود. شريعت اعم از شرايع اعتقادي، اخلاقي و عملي، مناسك سرپرستي و جريان ولايت خداي متعال و ولايت اولياء معصوم است، اين ها مناسك جريان ولايت نور هستند. آنچه انسان را به سمت خداي متعال هدايت مي كند، جريان ولايت نور و سرپرستي نوراني ولايت الهي است. و اين شرايع، طريق جريان ولايت و مناسك جريان هدايت نسبت به قلب انسان، جوارح انسان و جوانح انسان هستند.

از طرف دیگر دينداري اعم از احكام عملي، قلبي، فكري و اعتقادي در يك مرحله، آراسته شدن به شريعت است، و در مرحله بعد، آراسته شدن به زيور ولايت و نوراني شدن به نور ولايت حقه و در مرحله سوم، رسيدن به مقام حقيقت توحيد و درك الوهيت خداي متعال است. اين سيري بود كه به آن اشاره كرده بوديم. همين بحث را يك مقداري باز مي كنيم.

بر اساس آنچه گفته شد، در قدم بعد باید دو جريان ولايتي را كه در قرآن از آن صحبت شده، يعني ولايت حق و ولايت باطل، ولايت خداي متعال و ولايت اولياء طاغوت، توضيح بدهيم. در ادامه همين بحث، جريان نور و ظلمت در قرآن و آثار اين دو ولايت بايد توضيح داده شود. بحث بعدي هم كه قابل طرح است نسبت بين جريان ولايت و دين است. دين چه نسبتي با جريان ولايت حقه و چه نسبتي با شريعت دارد؟ یعنی تفسير دين بر اساس اين نگاه. مي خواهيم نسبت بين توحيد و ولايت و دين را تفسير كنيم و ببینیم بر اساس اين نگاه دين يعني چه و دين حق چيست. وقتي اين ولايت حقه و دين توضيح داده شد، طبيعتاً در مراحل بعد بايد دامنه و گستره اين ولايت را توضيح بدهيم كه آيا اين ولايت صرفاً نسبت به حيات باطني و معنوي انسان است يا نسبت به همه عرصه هاي حيات فردي و اجتماعي فراگير است. بعد نسبت بين اين ولايت و اخلاق را و ساير بحث هايي را كه در پيش است بايد توضيح بدهيم. اينها بحث هايي است كه ان شاء الله در ادامه بايد توضيح بدهيم. در این جلسه اجمالاً دو نكته را بیان مي كنم. يكي مسئله نسبت بين الوهيت خداي متعال و ولايت حقه است که بر اساس يك آيه نوراني قرآن توضيحي می دهيم و بعد هم مسئله ولايت نور و ظلمت را بحث می كنيم.