شهيد مطهري در صفحه 205 در «شرح مبسوط» جلد اول و در نسخه ديگر از همين كتاب در صفحه 342 و 343 چنين مي فرمايند: «ادله وجود ذهني دلالت نمي كند كه آنچه در ذهن خود درك مي كنيد با آن ديواري كه در آنجاست بايد منطبق باشد. ادله وجود ذهني دلالت مي كند كه آنچه كه ذهن درك مي كند با آن واقعيتي كه ذهن بلاواسطه به او رسيده يگانگي دارد.» سپس ايشان در پاورقي چنين آورده كه سائل سوال مي كند: «يعني با تصور خودش؟» و استاد مي گويد: «نه تصور خود بلكه با مرحله قبل از آن.» از آنجا كه ايشان، قائل به انفعال به قوه باصره مي باشند، مي فرمايند با مرحله قبل از تصور. طبعاً منظور صورتي است كه نفس از خود و در درون خود، خلق كرده است. ملا صدرا نيز بر اين باور است كه نفس، انشاء صورت مي كند اما مطابق با واقع. سپس ايشان از ضرورت طرح بحث مطابقت با خارج سخن مي گويد.

در ادامه همان مطلب، سائل مي گويد: «به هر حال واقعيت خارجي در كار نيست يعني بحث مطابقت ذهن با واقعيت خارجي، مطرح نيست.» و استاد مي گويد: «بله و آن غير واقعيت خارجي است.»

چنانچه مشاهده مي شود بحث استاد مطهري اصولاً نه از واقعيت خارجي بلكه از محكي بالذات است. در كتاب بنده نيز اين مطلب كاملاً توضيح داده شده است كه ادله وجود ذهني، مطابقت را اثبات نمي كند.