ما سؤال مي‎كنيم اولاًِ مقصودتان از «تجرد» كه مي‎گوييد حضور در موجود مجرد معنا دارد و در غير مجرد و مادي معنا ندارد چيست؟ ثانياً چرا در وجود مادي، حضور معنا ندارد؟ مي‎گويند چون وجود مادي، گسترده و پخش است و اجزائش از خودش غائبند. من از شما سؤال مي‎كنم آيا بين اجزاء ماده، انفصال مطلق است و اتم‎هاي آن از يكديگر بريده‎اند يا قابل اتصال است و مي‎توان ارتباط و وحدت را در آنجا مشاهده كرد؟ در فيزيك امروز ديگر كسي نمي‎پذيرد كه در عالم ماده، انفصال است. اگر بر يك نقطه از يك جسم، انرژي وارد كنيد به نقطه ديگر منتقل مي‎شود و اين نشان مي‎دهد كه وحدت اتصالي بين اجزاء ماده برقرار است. البته اين را قديمي‎ها هم مي‎گفتند. اگر شما بخصوص لايه‎هاي باطني ماده را، ميدان‎هاي «تشعشع و تموج و جاذبه» بدانيد روشن مي‎شود كه اينها بهم متقوّمند. بنابراين نه ماده، مركبي است كه پخش است و اتصال و وحدت در آن نيست و نه مجرائي كه ايشان براي ادراك اثبات مي‎كنند داراي بساطت مطلق است.