پس انسان اهل ذکر این طور است به این می گویند عبرت؛ عبرت یعنی عبور کردن، اگر اهل ذکر و اهل انس شدی عبور می کنی همین که طلوع خورشید را می بینی قیامت را می بینی. ما بیش از هزاران روز طلوع و غروب خورشید را دیدیم هیچ کدام از آنها هم ما را یاد خدا نینداخت، عبرت نگرفتیم و عبور نکردیم. عبور خورشید را دیدید اما آن دستی که دارد خورشید را می برد می آورد ندیدید، آن ملائکه ای که شب و روز را عوض می کنند ندیده اید بالاتر از ملائکه آن خدایی که این ملائکه را مامور کرده ندیدیم، علم خدا، حکمت خدا و رحمت خدا و قدرت خدا نمی بینیم این عبرت نیست.

عبرت این است که اگر کسی اهل ذکر و فکر شد آن وقت عبرت می گیرد. اگر کسی پای سفره قرآن نشست، اگر اهل عبرت شد طلوع خورشید تو را به خدا می رساند. قرآن شمس است، قرآن خورشید است، اگر کسی اهل عبرت شد هر آیه ای که می خواند عبور می کند و به خدا می رسد. از آیات به سمت خدا می رود عبرت می شود.

در کتاب استاد عزیزی دیدم که راجع به فکر در باب قرآن می فرمود: اگر آدم اهل ذکر نباشد هر چه هم بنشنید و فکر کند چیزی گیر او نمی آید، هر چه نگاه کند به این گیاه ببیند چطور سبز می شود، می شود علم فیزیک و شیمی چیزی گیر او نمی آید. الان اینهایی که علوم طبیعی بلد هستند خیلی از اینها موحد هم نیستند. می فرمود: اگر اهل انس با خدا نشد عبرت نیست ایشان مثال می زد می گفت: شما با یک رفیقی هم حجره بودید سالها با هم زندگی کردید بعد از ده سال می روید به خانه ای که با همدیگر زندگی می کردید می بینید کفش هایش دم در است، لباسش روی بند است، تسبیح اش در اتاق مانده است. تسبیحش را که می بینی یاد نماز شبش می افتی، کفشش را که می بینی یاد راه رفتنش می افتی، لباسش را که می بینی یاد اندامش می افتی لذت می بری حالات رفاقت به تو دست می دهد، ولی کسی که این انس و رفاقت را نداشته می آید وارد این خانه می شود و تسبیح را می بیند خیلی که دنبال کند می رسد به تسبیح فروشی کنار مسجد گوهر شاد به جای دیگر که نمی رسد، دمپایی را که می بیند خیلی دنبال کند می رسد به چاه نفت این که عبرت نیست. عبرت یعنی؛ از ظاهر به باطن عبور کردن پشت دنیا و آخرت را دیدن این طور نباشد که «

يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا



»(روم/7)، پوسته دنیا را ببینیم. باید از این پوسته عبور کنیم به عالم ملائکه برسیم به خدای متعال برسیم به غیب عالم برسیم این عبرت می شود.

اگر خدای متعال فکر کسی را عبرت قرار دهد هر آیه ای که می خواند پشت صحنه عالم را می بیند. در قرآن خدای متعال پشت صحنه عالم، عالم ملائکه، عالم قیامت و عالم برزخ و عالم بالاتر عوالم الهی را به او نشان می دهد. این با عبرت گرفتن است قرآن را باید این طور خواند.