فلسفه تاريخ، علمي نظري است كه به تحليل و تعليل تاريخ به مثابه كليتي فراگير و منسجم و مبتني بر روابط قاعده مند مي پردازد؛ به گونه اي كه نتايج آن، معطوف به كاركردهاي عيني است و در آن، سؤالاتي همانند علل پيدايش و تكامل تاريخ، مراحل و مراتب تاریخ، آغاز تاريخ و فرجام آن، نقش خالقيت و ربوبيت الهي و نيز نقش اراده هاي انساني در پيدايش و تحولات تاريخي، جبهه بندي و مرزبندي هاي اصلي و فراگير درون تاريخ و عوامل و ريشه هاي آن و… مورد بحث و بررسي قرار گرفته و پاسخ مي يابند.