از روایات استفادهشود که این خطاب بههم هست در کافی شریف نقل کردند که از حضرت پرسید آیااز مرگ ناراحت است و اذیتشود حضرت فرمودند نه بعد توضیح دادند فرمودند هنگام مرگشرسد حالت جزع ناراحت مضطرب است ملکی که موکل قبض روح اوست اولا به او بشارتدهد که خیالت از ناحی من راحت باشد من از پدر مهربان با تو مهربانتر برخوردکنم بعد هم به خطابشود که نگاه کن پرده کناررود و وجود مقدس معصومین چهارده نور پاک را زیارتکند به گفتهشود اینها رفقای تو در ن عالم هستند وقتی این صحنه رابیند مشتاق رفتنشود و رزوکند که هر چه زودتر قبض روح شود و عروج کند به او خطابشود کسی که به به خطابشود کهنفس مطمئنه که آرام بودی خیالت راحت بود به نبی اکرم و اهل بیت در آنها شک و تردید نداشتی با آنها در عالم راه رفتی، حالا رجوع کن از مسیر نبی اکرم و اهل بیت وارد بهشتی شو که برای آنها آماده شده در عباد خاص من شو فرمود یعنی نبی اکرم و اهل بیت پس این یه هم خطاب به سیدالشهداست هم خطاب به منین است هر دو را شاملشود
باید توجه داشت آن نفس مطمئنهکه نفس مطمئن عالم ست و آرامش و اطمینان هم عالم به اوست وجود مقدس نبی اکرماو نفس مطمئنه است و دیگران هم با اوست لذا با ذکر خدا قلوب به آرامشرسد اگر به مقام ذکر نرسید وارد عالم ذکر نشوید عالم غفلت عالم اطمینان نیست عالم ذکر عالم اطمینان است باید اهل ذکر شوید ذکر به قلبتان نازل شود وارد عالم ذکر شوید تا آرام شوید ذیل این آیه روایتی است حضرت باطن آیه را معنا کردند این وجود مقدس ذکر الهی است
این آیه را در سور مبارک طلاقبهما از عالم بالا برای شما نازل کردیم این ذکر چه کسی است رسول است این پیامبر حقیقت ذکری است که به سوی شما نازل شدهعالم ذکری و یک عدهدر این عالم ذکر زندگیکنند اهل ذکرند اینها کسانی هستند که با این پیامبر گرامی در عالم راهروند در وادی نبوت و ولایت حضرت زندگیکنند درهای این وادی به روی باز شده قلبشان به نور نبی اکرم شده حضرت آنها را نورانی کردند اگر نور نبی اکرم در قلبی نازل شد این قلب به آرامش میرسد.
البته در ادامه اهل بیت نبی اکرم اهلالذکرند در قرآن اگر سائل شدید اهل سال بودید بروید فرمود وجود مقدس نبی اکرماهلالذکر ما هستیم آنها اهلالذکرند آنها اهلالبیتلذا وادی ذکر وادی نبی اکرم وادی اهلبیت است این عالم عالم ذکر است این عالم عالم اطمینان است اگر اطمینان به ذکر حاصلشود این عالم عالم ذکر است اینها نفوس مطمئن عالم هستند لذا درست است خطاب به سیدالشهداست ولی که با نبی اکرم و اهلبیت راهروند به ذکررسند در ظرف خودشان اطمینا حاصلشود نفس مطمئنه پیداکنند لذا راه رسیدن به عالم اطمینان و عالم ذکر این است که انسان به نبی اکرم سیدالشهدا راه پیدا کند اگر کسی با سیدالشهدا راه رفت آرامشود
در صحن کربلا که صحن سنگینی بوده سنگینترین صحن درگیری انبیا با ابلیس و قوای شیطان است آن نفس مطمئنهکه هم اصحاب با او آرام بودند سیدالشهدا بود لذا اصحاب سیدالشهدا مضطرب نبودند بعضیهایشان مثل خود سیدالشهداهر چه به ظهر عاشورا نزدیکترشد چهر برافروختهترشد محور آرامش آن صحنه سیدالشهداست مخاطب ولی اصحاب سیدالشهدا هم به حضرت مطمئن به اندازهکه حضرت قلب آنها را به دست بگیرند آرامشوند.
در صحن بدر که خیلی جنگ سنگینی بودهبه استغاثه افتادند یکی از نصرتالهی درآن جنگ این است خدای متعال از عالم بالا از آبی را نازل کرد هم شما را تطهیر کرد هم لودگیکه شیطان ایجاد کرده بود رجس و شک از بین برد هم قلب شما را مرتبط کرد قلب شما پیوند پیدا کرد و با این رباط قلب مستحکم شدید ظاهر آیه روشن است تویل را سماء مقام رفیع وجود مقدس نبی اکرم حقیقت که از عالم بالا نازل شده ولایتاست از ستان نبی اکرم برای شما نازل شد با این ولایت که ربط قلب به عالم بالا ثبات قدم استحکام دل استقامت پیداشود بنابراین عالم اطمینان عالم نبی اکرم عالم اهلبیت است آنها حقیقت ذکر و عالم نورانی ذکر هستند ما به اندازهکه مرتبطشویم به آنها ا عتمادکنیم به همان اندازه به مقام اطمینانرسیم.
این اطمینان برای یک عدهدر همین دنیا هم ظاهرشود آرام آرام در دل هم تلاطمعالم ذرهنا آرامی ندارند بعضی از اصحاب عاشورا اینطور بودند یک عدههنگام برزخ حاصلشود وقتیخواهند وارد عالم برزخ شوند پرده کناررود این حقایق آشکارشود حضرت فرمودموقع رفتن آرام است در صحن قیامت که واقعا صحن سنگینی است قرآنفرماید مادری که فرزندش را شیردهد فرزندرا فراموشکند هر صاحب حملی حملش را زمینگذارد گمانکنی مردم مستمست نیستند سنگین است در آن صحن سنگین بعضیها رام آراماندفرماید آنهایی که در قیامت در آن صحن سخت حسنه را آوردند آن امر خیر را آوردند پاداش از آنچه وردند بهتر استیعنیآنجا بهدهیم از آن سنگینی صحن قیامت در امنیت همه مضطرباینها آرامارواحنا فداه فرمودند اگر کسی با ولایت ما بیاید آن صحنهسخت اورا مضطربکندپس اطمینان یک تکیهگاهیخواهد
وجود مقدس نبی اکرم و اوصیائشان متصل هستند لذا در آن روایت فرمود حقیقت ذکر ایشان است حجاب الهی است یعنی هم مخلوقات از طریق او به خدای متعالشود حتی اگر خدا را ملاقاتکنند مقام لقائی اتفاقافتد از طریق ملاقات ایشان است این بیان امام رضا ارواحنا فداه هست ممنن در بهشت پروردگارشان را زیارتکنند اما از طریق نبی اکرم بنابراین مقام اطمینان برای کسی حاصلشود که به سیدالشهدا شود نفس مطمئنه است نفس آرام است بقیه با او آرام این تجربهاست که هم ما هم در زمان خودمان به انداز ظرف خودمان داریم او آرام است هم آراماو هیچ وقت در عالم مضطربشود هیچ صحنهصحن قیامترا ناآرامد کسانی که به حضرت متصلنفوس مطمئنهشوند سیدالشهدا در گودی قتلگاه هم عالم دست و پایشان را گم کردند آرامترین استآنهایی که به حضرت پیوندخورند در صحنهسخت مطمئنآرام
بنابراین خدای متعال در این سوره به وجود مقدس نبی اکرم خطابفرماید پیغمبر گرامی اسلام ما به شما مموریتی دایم و امکاناتی غاز سورهامکاناتی است که خدا به حضرت دادند در فراز دومفرماید یک امتدر گذشته بودند قوم عا ثمود فرعون ما به اینها امکاناتی داده بودیم دست پر اینها طیان کردند فساد کردند فساد را به یک نقطهرساندند که عذاب بر آنها نازل شد به حضرتخبردهند که در قوم شما همین اتفاق خواهد افتاد پروردگار تو در کمین آن طاغیان امت تو هم هست همان که بر سر عاد و ثمود و فرعون وردیم بر سر اینها خواهیم آورد به یک نقطه ایرسند که
بعدرماید که پیامبر ما دوجریان شکلگیرد یک جریان انسانی است که دچار خطای در محاسبهشود ما به انسان امکاناتدهیم از اوگیریم ثروتابتلاست وتی ازگیریم یک امتحان دیگر است. سلامتی یکجور فقر یکجور جوانی یکجور پیری یکجور هر دو ابتلاست با هر دوی اینها باید رشد کند اگر اینها را امکانات خدا دانست و پای تکلیف الهی و برنام الهی به مقصدرسد
انسانهایی دچار خطای در محاسبهشوند اینها خیالکنند امکانات علامت عزت است تکیهگاهشانشود کرامتشان را به این امکاناتبینند دو خطای بزرگند اولا تکالیف الهی را انجامدهند این آبرو این امکانات را خداکنند همه را برای خودشانخواهند درحالیکه اینها امانات خداست باید یکجایی زمین
قط باید مواظب باشی درست انجام دهی انسانی که این امکانات خدا را امانتداند سعیکند امانتداری کند انسانی که اینها را ملک و عزت خودشداند همه را برای خودش نگهدارد از این امکانات استفادهکند از این بالاتر انسانی که دچار این خطا شد امکانات دیگران هم به سمت خودشکشد به حق خودش قانع نیست از امکانات خودش برای دیگران هزینهکند امکانات عالم را به سوی خودشکشد هم مستکبرینبودند فراعنهجهنمی شدند طغیانها از اینجا شروعشود نتیجههم این است که آنجا التماسکنند وقت گذشته نجا متذکرشوند
دو جریان شکلگیرد یکی جریان طغیان سرکشی خدای متعال کند یک جریان دیگر هم در امت شکلگیرد جریان نفس مطمئنه است عنایت کنید هم فساد آن طرف محور دارد هم اطمینان این طرف همینطوری که نفس مطمئن عالم امیرالممنینکسانی که با حضرت راهروند حدود حضرت را رعایتکنند وارد عالم اطمینانشوند رجوعشان رجوع با اطمینان است آن طرف هم جریان دارد یک ائمهدارد آنها هستند که محاسب خطاکنند یک عدههم با آنها همراهشوند
دوجریان است هر دو بر محور یک ائمهشکلگیرند هم آن جریان فساد و طغیان هم این جریان ذکر و رامش و اطمینان به ما شده به ما همگویند خدای متعال یک امکاناتی به این پیامبر داده از امکانات ظاهری سحر سپیده شبهای خاصعبادت و قرب فرصتاستثنایی به حضرت دادند استفاده کنید باطن ائمهخدا برای این پیامبر قرار دادهبا آنها راه بروید این تکلیف ماست سعی کنید به این فرصتکه برای این امت قرار دادیم جا نمانید فرصتحج شبهای دیگری است برسید استفاده کنید.
به ما خطابکنند که در این امت طغیانی اتفاقافتد یک جریانی شکلگیرد جریان فساد است محاسب غلطکنند از امکانات استفاد بدکنند شما مراقب آنها باشید با آنها راه نروید به ما تذکردهند یک نفس مطمئنهدر این عالم هست که این نفس مطمئنه در سختترین صحنهآرام آرام هم موقع رفتن از این دنیا هم در خود این دنیا در همین دنیا هم آرامش ما به این است که تکیه کنیم چطورشود تکیه کرد چطورشود وارد عالم ذکر شد به ماگویند در این عالم موقع برزخ صحنهسخت قیامتاگرخواهید آرام باشید باید با این نفس مطمئنه راه بروید این تکلیف ماست به ما خطابشود که یک جریان طغیانی سر برمیدارد نقدر هم امواج این طغیان سنگین است که هم شما را غرق خواهد کرد مطمئن باشید کسیتواند از موج نجات پیدا کند این جریان طغیان و فساد همه را با خودشبرد ولی برای شما یک نفس مطمئنهقرار دادیم شما خودتان را به او برسانید آرام از دل این طوفان عبور کنید.
این دنیایی که اینها به پاکنند حیاتالدنیا لهو و لعب و زینت و تفاخر و تکاثر خیلی وادی خطرناکی است خیلیها را با خودش برده، از یکی دومی از له لعب از او زینت و تکاثرش یک پناهاه بیشتر نیست که آدم را به سلامت عبوردهد این ظلمات دریای عمیق مواج یک چیز بیشتر نیست تکلیف م در این سوره به ماگویند امکاناتی با این امکانات حرکت کنید جریانی در امت شکلگیردامواجش سنگین است کثرت فساد اتفاقافتد خدای متعال با آنها سابکند ما چه کنیم شما با نفس مطمئن عالم راه بروید بله فتن یزید و بنیامیه و فقط بنیامیه نیست فتنه به پا کردند به عاشورا رسیده خیلی فتنه سنگینی است صحابجهنمی شدند، اهل ریاضاتی در جهنمی شدند اهل عباداتی در این امتحان سخت، فقط یک دسته نجات پیدا کردند آنهایی که خودشان را به امام حسین علیهالسلام رساندند تنها پناه همین است در دل آن فتنهسنگین و ظلمانی یک نفس مطمئنهدر عالم قرار دادیم که هم مد و شدهای عالم هم قبض و بسطها داد وستدهای عالم ذرهدر نفس او اثرگذارد او مشغول به خالق خودش است تمام سختیعالم اورا متلاطمکند آرام به خداست به او متصل بشوید شما هم با او آرام این تکلیف ماست.
یک بشارتی در این سوره هست ما برای شما یک نفوس مطمئنهقرار دادیم این نفوس مطمئنه پناهگاهامت شما هستند اینها را عبوردهند درست است بنیامیهآیندولی در قبال بنیامیه سیدالشهدا امام مجتبی هستند ما به شما امکاناتی دادیم امت شماتوانند از دل این فتن سنگین عبور کنندبه نتیجه برسند
پایان سوره این نفس مطمئنه است پیامبر ما ما تازیان عذابی که بر سر فراعن اقوام گذشته ریختیم بر سر فراعن قوم شما هم خواهیم ریخت اینها جان سالم از عذاب ما به دربرندخرت هم راه فراری هم دیگر نیستتواند برگردد عالم عالم طغیان و غفلت است یک نفس مطمئنههم هست که امت تورا سیردهد به مقصدرساند حضرت رجوعکنند این سفر ضیافتی که در عاشورا برای سیدالشهدا پهن شده نشستند هم خوبان عالم بر این سفر ضیافت مهمانبه یک تعبیری تسلی به وجود مقدس نبی اکرم است که عاشورا ن صحنهسختولی یک ضیافت هم در باطنهست درست است بنیامیهیند طغیانکنند راه رابندند حضرت برای گشودن راه امت تورا اصلاحکند شهادت سنگینی دارد ولی یک ضیافتی هم برای برپاشود یک روی چهر عاشورا شهادت و بلای عظیم و سنگین روی دیگر ضیافت خاص خدا برای سیدالشهدا همه مهمان
به تعبیری این سوره تسلیت به حضرت هم هست که پیامبر ما طغاتیآیند نفس مطمئنهست او به سخت ترین وجه به شهادترسد بلای عظیمی است اعظم مصائب عالم است ولی باطن این بلا ضیافت الهی است سفرهاست که خدای متعال برای سیدالشهدا و هم پیروان و همراهانش پهنکنددانید گری بر سیدالشهدا مطهر انسان است جهنم را خاموشکند این روایت همین رافرماید وقتی اشک جاری شد شعلهجهنم خاموششود جهنمی که دامن من را گرفته با اشک من خاموششود این اشک حیات قلوب طهارت نفس شعلهجهنم را خاموشکند پیامبر ما اینها جهنم درستکنند این نفس مطمئنه امت تورا از جهنم عبوردهد یک همچین ضیافتی هم در کربلا به پاشود بشارت اطمینان خاطر به حضرت است مسیر به این ضیافتی درستکنیم این خطاب به حضرت در گودی قتلگاه قبل هم بودهقیامت هم همینطور است در صحن قیامت هم که واقعا صحن سنگینی اس ن نفس مطمئنه محور آرامش است
مرحوم ابنقول که در صحن قیامت همه دارند حساب و کتاب پسدهند وانفسا عزادارهای سیدالشهدا فارغ از هم این صحنهسختحتی درهای بهشت بازشود بهشتیها بهشت حور و قصور منتظر ینها هستند اینها دوروبر امام حسین جمع بناست صحن محشر جمع بشود مرکببهشتیفرستند با جلال و جمالخانهخودشان در بهشت صحن سخت قیامت هم با سیدالشهدا علیهالسلام آرامشود.
یک نکت دیگر همبه اشاره شده نکت مهمی است توجه به وجود مقدس امام زمان پیامبر امت خودشان رابرند و سیردهند به مقام اطمینانرسانند اینها را با اطمینان رجوع دهند این کار پیامبر استمصداق اصلی خود ایشان حضرت عبوردهنداز دل فتن بنیامیه و بنیعباس که خیلی فتنهمضطرب کنندهاستیی که به پاکنند همه را غرقکند عبوردهد از دل این دنیا از سختیعبور به عالم برزخ از سختیصحن قیامت تا برسند وارد بهشت بشوند هم این صحنهسخت با این نفس مطمئنه و با اهلبیتی که به حضرت داده شده و با سیدالشهدا طیشود
آغاز این سوره بشارت به ظهور است این مسیر سخت به ظهور ختمشود به امام زمان علیهالسلام تویل شده فجر عالم است این عالم صبح روشنی دارد شما این امت را سیردهید به یک صبح روشنیرسند صبح روشن امام زمان علیهالسلام است عالم به صبح روشن خودشرود آن ظلمتفتن و تاریکیطواغیت جمعشود فرمود ن نهاری که تجلیکند این پوشش شب و تاریکی شب را از حقیقت ولایتامام زمان علیهالسلام هستند اینها یک عالمی برپاکنند به پاکنند عالم موت است لذا در قیامتیی که در بودند ولیمیرند این تجسم همینست عالم موت است از موتی به موتی سیرکند این حیات حیات لهو و لعب لعب مقابل حکمت است هیچ حکمتی در نیست همانطوری که کار طفل غیرحکیمانه است کار بزرگان اهل دنیا هم غیرحکیمانه است این هم بازی است تیلههایشان بزرگتر شده لهو و لعب یک دار دیگری است آن دارالحیوان است در مقابل استفادهشود که دارالموت است پس دار لهو و لعب و موت دار ذکر و حکمت و حیات
دورانیرسد که دوران حیات است این دوران امام زمان است زمین را زندهکند مردهبا امام زندهشوند نفس رحمانی امام است کهخورد و زندهکند آن رحمت الهی نازلشودفرماید آثار رحمت خدا را ببینید رحمت خا چطور نازلشود چطور زمین مرده را زندهکند یک نسیم رحمتی از عالم بالاوزد مردهزندهشوند این کلم ماء این بارانی کهبارد و حیاتدمد و زندهکند امام علیهالسلام است لذا دوران ظهور امام آن فجر عالم دوران روشن شدن و رفع حجابظلمانی و غفلت و عالم تاریکی است عالم نور و عالم ذکر نازلشود دوران رسیدن عالم به حیات است بساط که دار موت و مردگی است جمعشود دارالحیوان و حیاتالخره روی زمین به پاشود یک چنین اتفاقیافتد
اول سوره به حضرتدهند از امکاناتی که به شما دادیم وجود مقدس حضرت بقیالله است ی غیبی نبی اکرم است آن ی در پرده وقتی حضرت ظهورند به حضرتگفتند آیه داشته عصا ورده سحر فرعون را بلعیده شما چ دارید حضرتفرمود به بگو آیهخواهید معجزات از عالم غیبآید من هم یک کلم غیبی دارم آن کلم غیبی ظاهر خواهد شد شما منتظر باشید من هم منتظر فرمود این کلم غیب آیه معجزه امام زمان است در روایاتمعنا کردند حضرت آن معجز غیبی نبی اکرم ن کلم غیبیاست که خدا به این پیامبر داده وقتی آن کلم غیب اظهارشود بساط شیطنت این فرعونیتی که در امت حضرت شکل گرفته
الان هم شمابینی این استکباری که الان هست همان تفرعن در امت حضرت استحضرت مدند هم را از ظلمات به سمت نور بیرون ببرند با این کلم غیبی با این فجر با این آیهاین بزرگترین بشارتی است که در صدر این سورهدهند
عاشورایی ست نفس مطمئنهست بلای سنگینی ست ولی فجری هم هست این فجر نتیج آن عاشوراست نتیج آن اتفاق سنگینی است که در عالمافتد لذا یکی از نکات مهم در این سوره این است که انسان سوره را در وزان امام زمان معنا کند خطاب را به امام زمان ببیند امام است که با قرآن عالم را سیردهد یکی از نکات مهم این سوره توجه به حضرت در این سوره است یکی از نکات مهم این سوره توجه به سیدالشهدا توجه به سیر عالم با سیدالشهدا و سیر امت با وجود مقدس امام زمان است این دو سیر که امکانات وجود مقدس رسولالله برای ساخت یک امت است.
پاورقیها